Ο νέος νόμος για τους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (ΦΔΠΠ)

19/03/2018

Σύμφωνα με το νέο νόμο Ν. 4519/2018 «Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 25/Α΄/20-2-2018), ιδρύονται οχτώ (8) επιπλέον ΦΔΠΠ (συνολικά πλέον 36 ΦΔΠΠ), ενώ διευρύνονται τα όρια των περιοχών αρμοδιότητας των ήδη υφιστάμενων ΦΔΠΠ, έτσι ώστε όλες οι περιοχές του Δικτύου Natura 2000 της χώρας να ενταχθούν στην εποπτεία των ΦΔΠΠ.

Σε ότι αφορά τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, ο οποίος πλέον μετονομάζεται σε Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, Κοιλάδας Σπερχειού και Μαλιακού Κόλπου (ΦΔ), η χωρική αρμοδιότητά του αυξάνεται σημαντικά, περιλαμβάνοντας πλέον εκτός από την υφιστάμενη κατά την έναρξη ισχύος του περιοχή ευθύνης, και άλλες πέντε (5) ακόμα περιοχές του Δικτύου Natura 2000. Συγκεκριμένα, η χωρική αρμοδιότητα του ΦΔ περιλαμβάνει συνολικά τις εξής οχτώ (8) περιοχές του Δικτύου Natura 2000:

GR2440004 (ΕΖΔ) ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΟΙΤΗΣ (7020,86 ha)
GR2440003 (ΕΖΔ) ΦΑΡΑΓΓΙ ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΥ (523,02 ha)
GR2440007 (ΖΕΠ) ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΟΙΤΗΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΑΣΩΠΟΥ (13.088,40 ha)
GR2440002 (ΕΖΔ) ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΕΣ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ – ΜΑΛΙΑΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ – ΜΕΣΟΧΩΡΙ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ (47682,07 ha)
GR2440005 (ΖΕΠ) ΚΑΤΩ ΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΕΣ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ (10.969,51 ha)
GR1430006 (ΖΕΠ) ΟΡΟΣ ΟΘΡΥΣ, ΒΟΥΝΑ ΓΚΟΥΡΑΣ ΚΑΙ ΦΑΡΑΓΓΙ ΠΑΛΑΙΟΚΕΡΑΣΙΑΣ (31.079,47 ha)
GR2430001 (ΕΖΔ) ΟΡΟΣ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ (ΒΕΛΟΥΧΙ) (3.465,86 ha)
GR2440006 (ΕΖΔ) ΟΡΟΣ ΚΑΛΛΙΔΡΟΜΟ (6.684,85 ha)

Συνολικά η χωρική αρμοδιότητα του ΦΔ αυξάνεται από 19.835 ha σε 115.494 ha, δηλαδή σχεδόν εξαπλασιάζεται. Η νέα περιοχή ευθύνης του ΦΔ εντοπίζεται εντός των ορίων 9 Δήμων, με το μεγαλύτερο τμήμα να ανήκει στον Δήμο Λαμιέων και εντός 2 Περιφερειών (Στερεάς Ελλάδας, Θεσσαλίας), με το μεγαλύτερο τμήμα να ανήκει στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Επιπλέον, ο ΦΔ έχει στην αρμοδιότητά του εκτός από ορεινά οικοσυστήματα (Οίτη, Καλλίδρομο, Τυμφρηστός, Όθρυ), ποτάμια οικοσυστήματα (Σπερχειός ποταμός) και θαλάσσια (Μαλιακός κόλπος).

Με το Ν. 4519/2018, μεταξύ άλλων, επικαιροποιούνται οι αρμοδιότητες των ΦΔΠΠ, µε έµφαση στα ζητήματα τοπικής ανάπτυξης και διαβούλευσης, παράλληλα µε την περιβαλλοντική προστασία και διαχείριση. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 4, στις αρμοδιότητες των ΦΔΠΠ περιλαμβάνεται η υλοποίηση και παρακολούθηση των Σχεδίων Διαχείρισης για την αειφορική διαχείριση και προστασία των περιοχών του Δικτύου Natura 2000, καθώς και η ανάληψη δράσεων και η αξιοποίηση χρηματοδοτικών πόρων για την ήπια τοπική ανάπτυξη στις προστατευόμενες περιοχές. Επίσης, οι ΦΔΠΠ μεριμνούν για τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων και περιβαλλοντικών στοιχείων, την κατάρτιση μελετών και τη διεξαγωγή ερευνών, καθώς και για την εκτέλεση τεχνικών ή άλλων έργων που περιλαμβάνονται στα οικεία Σχέδια Διαχείρισης. Σύμφωνα με την ίδια διάταξη οι ΦΔΠΠ παρέχουν αιτιολογημένες γνωμοδοτήσεις κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης των έργων και των δραστηριοτήτων που εμπίπτουν στις περιοχές ευθύνης τους, καθώς επίσης είναι υπεύθυνοι για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και των παραγωγικών φορέων με δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας κέντρων πληροφόρησης, έκδοσης ενημερωτικού υλικού και διοργάνωσης/συμμετοχής σε προγράμματα κατάρτισης και επιμόρφωσης, σε συνέδρια, ημερίδες κτλ. Τέλος, οι ΦΔΠΠ οφείλουν να συνεργάζονται με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Επιτροπή «Φύση 2000», τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στο πεδίο δράσης τους για την εκπλήρωση του έργου τους.
Τέλος, με το νέο νόμο ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν τα Διοικητικά Συμβούλια των ΦΔΠΠ και θεσμοθετούνται επταμελή Δ.Σ., τα οποία πρόκειται να αντικαταστήσουν τα υπάρχοντα μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2018.

Με τη νέα κατάσταση που διαμορφώνεται τίθενται αρκετά ερωτήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση των περιοχών αυτών καθώς και με τη διοίκησή τους σε συνδυασμό με την οργάνωση και την συγκρότηση του Φορέα Διαχείρισης, όπως:
- Τα διαφορετικά προστατευτέα στοιχεία και οι διαφορετικές πιέσεις και απειλές
- Η διαφορετική διοικητική ένταξη των περιοχών (9 Δήμοι, 2 Περιφέρειες)
- Η μέχρι σήμερα απουσία θεσμικού πλαισίου για τις εν λόγω περιοχές, δηλαδή η απουσία εγκεκριμένων Ε.Π.Μ. και Π.Δ., αλλά και Σχεδίων Διαχείρισης, τα οποία έχει αναλάβει να υλοποιήσει το ΥΠΕΝ
- Η υποστελέχωση του προσωπικού του ΦΔ σε συνδυασμό με τη σημαντική αύξηση της έκτασης της περιοχής ευθύνης του